مرسلون

حقوق والدین

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

656a7140956c4f32a9280ab7a93f0043_XL_Copy حقوق والدین 

یکی از واجبات مسلم و تردیدناپذیر اسلام احترام گذاشتن و گرامی داشتن پدر و مادر است و این واجب از آن واجبات مؤکدی است که قرآن کریم آن را در حد عبادت خودش معرفی کرده و با تأکید زیاد فرزندان را به ادای احترام پدر و مادر توصیه کرده است زیرا فرموده است: وَ قَضی رَبُّکَ اَلّاتَعبُدُوا اِلّا اِیّاهُ وَ بِالوالدَینِ اِحساناً اِمّآ یَبلُغَنَّ عِندَکَ الکَبَرَ اَحَدُهُمما اَو کِلاهُما فَلا تَقُل لَهُما اُفٍّ وَلا تَنهَرهُما وَ قُل لَهُما قَولاً کَریماً وَاخفِض لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحمَهِ وَ قُل رَبِّ ارحَمهُ کما رَبَّیانی صَغیراً (1): پروردگار تو حکم کرده است که جز او را پرستش نکنید و به پدر و مادر خود نیکی کنید و چنان چه یکی یا هردوی ایشان در نزد تو به پیری رسیدند نباید به آن‌ها اُف بگویی و نباید به آن‌ها نهیب بزنی و باید با آنان کریمانه سخن بگویی و باید بال فروتنی را از کمال مِهر و رحمت برای آنان بگسترانی و باید بگویی: پروردگارا به آنان رحم کن آن‌گونه که آنان در حال کودکی به من رحم کردند.

همان‌طور که پیداست در این فرازها خداوند متعال نهایت مبالغه را درباره‌ی این‌که باید فرزندان، پدر و مادر خویش را مورداحترام قرار دهند، بکار برده است؛ زیرا اولاً احسان و نیکی به آنان را در ردیف عبادت و پرستش خودش آورده است و این می‌رساند که نیکی به پدر و مادر در نزد خداوند متعال در حد پرستش خودِ او اهمیت دارد و ثانیاً پس‌ازاین توصیه که باید به پدر و مادر نیکی کرد آمده است که فرزند حق گفتن اُف را به آنان ندارد یعنی گفتن کم‌ترین لفظ آزاردهنده از سوی فرزند به پدر و مادر حرام است و این بدان معنی است که گفتن هرگونه سخن آزاردهنده به آنان حرام است؛ زیرا وقتی کم‌ترین سخن حرام باشد پیداست که سخنی که از آن شدیدتر است به‌طریق‌اولی حرام است و پس‌ازاین منع و زجر آمده است نباید به آنان نهیب بزنی و این تأکید کلام پیشین است؛ زیرا همان‌طور که اشاره شد حرمت نهیب زدن از حرمت اف گفتن استفاده می‌شود و لذا تصریح به آن به معنای تأکید مفهومی است که از سخن پیشین استفاده‌شده است و پس‌ازآن آمده است که باید با آنان با گفتاری کریمانه و محبت‌آمیز سخن بگویی و نهایت فروتنی را نسبت به آن‌ها رعایت کنی و مع‌ذلک از خدا بخواهی که آنان را مورد مهر و عنایت خودش قرار دهد و گفتن ندارد که همه این دستورات، دستوراتی است وجوبی زیرا به‌صورت فرمان ادا شده است و فرمان مولا بر وجوب دلالت می‌کند؛ بنابراین از این آیه به‌طور آشکار استفاده می‌شود که احترام به پدر و مادر یکی از واجبات مؤکد و پراهمیت دین مقدس اسلام است و روایات بی‌شماری هم دراین‌باره واردشده است هرچند که باوجوداین دو آیه چندان نیازی به آن‌ها احساس نمی‌شود لکن مطالعه‌ی آن‌ها خالی از فایده نیست به‌ویژه آن دسته از روایاتی که در شرح و تفسیر دو آیه‌ی یادشده، واردشده است و لذا ترجمه‌ی یکی از این روایات را در اینجا گوش زد می‌کنیم: أبی ولاد گوید: من از أبی عبدالله علیه‌السلام درباره‌ی این سخن الهی که می‌فرماید: و بالوالدین احساناً پرسیدم و گفتم: منظور از این احسان چیست؟ آن حضرت فرمود: احسان به آنان این است که رفتار نیکی با آنان داشته باشی و آن‌ها را وادار نکنی که آنچه نیاز دارند از تو بخواهند، مگر نه آن است که خداوند متعال می‌فرماید: به نیکی نائل نمی‌شوید مگر این‌که ازآنچه دوست می‌دارید انفاق کنید و در تفسیرِ این آیه «فلا تقل لهما افّ و لا تنهرهما» فرمود: منظور این است که اگر آن‌ها تو را ناراحت کردند نباید به آن‌ها اف بگویی و اگر تو را زدند نباید به آن‌ها نهیب بزنی و در تفسیر: و قل لهما قولاً کریماً فرمود: منظور این است که اگر پدر و مادر تو را زدند به آن‌ها بگو خدا شمارا بیامرزد و در تفسیر: و اخفض لهما جناح الذل من الرحمه فرمود: منظور این است که نباید در نگاه کردن به آن‌ها چشمانت را پر از نگاه کنی مگر به مهر و محبت و نباید صدایت را از صدای آن‌ها بلندتر نمایی و نه دستت را بالای دستان آن‌ها قرار دهی و نه در پیشاپیش آنان حرکت کنی. (2)

از مجموع این آیات و روایات که تنها به یکی از آن‌ها اشاره کردیم دانسته می‌شود که مسئولیت فرزندان در برابر پدران و مادران خود چه اندازه سنگین و پیچیده است و چقدر باید فرزند مواظب باشد تا بتواند حق پدر و مادرش را که خدا بر گردن او نهاده است ادا کند، هرچند که فرزندان نیز حقوقی بر گردن پدر و مادر دارند که باید در جای خودش موردبحث و بررسی قرار گیرد و پدران و مادران باید در ادای آن حقوق کوتاهی نکنند لکن انصاف این است که حق پدر و مادر بر گردن فرزندان بسیار سنگین است و خوب است برای توجه بار دیگر آن دو آیه را مطالعه کنیم.


پی‌نوشت:
1) اسراء، آیه 23-24
2) وسایل الشیعه، ابواب احکام اولاد، باب 92، حدیث 1

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: متن کوتاه
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: شبکه های پیام رسان
  • سطح قالب: سطح ج
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی»
  • طرح مجازی: سوگواره 97
محتوای بیشتر در این بخش: « جنبندگان و روزی بخشش اندک »

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.