مرسلون

حریم محرم و نامحرم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
حریم محرم و نامحرم حریم محرم و نامحرم

دین مبین اسلام به‌عنوان آخرین دین آسمانی و کامل‌ترینِ ادیان الهی، آموزه‌هایی دارد که طبیعتاً تمامی آن‌ها دارای حکمت و مصلحت بوده و برای رشد و تعالی بشر و صلاح او از جانب خداوندی وضع‌شده که حکمت یکی از ویژگی‌های بارز اوست. اگر انسان حقیقتاً به حکیم بودن خداوند ایمان داشته باشد، در مقابل اوامر و نواهی او سر تعظیم فرود می‌آورد و باجان و دل آن را می‌پذیرد؛ در قبال انجام آن فرمان‌ها چون‌وچرا نمی‌کند و آن را عملی می‌سازد؛ چراکه پشتوانه آن، حکمت و علم بی‌نقص و حقیقی است. بخش وسیعی از دستورات الهی شامل سنت و احادیث نبی اکرم و ائمه اطهار علیهم‌السلام است؛ ازاین‌رو نباید توقع داشته باشیم که هرگاه سخن از احکام الهی به میان می‌آید همه در قرآن باشد. اگر قرآن فقط این آیه بود که «اطیعوا الله و اطیعو‌ا الرسول...» برای مدعای ما کفایت می‌کرد؛ چراکه اطاعت از پیامبر صلی‌الله علیه وآله وسلم، هم‌ردیف اطاعت از خداست و خود پیامبر هم‌بارها و بارها مردم را به اطاعت از اهل‌بیت علیهم‌السلام فراخوانده که نمونه روشن آن ‌حدیث ثقلین است. یکی از آموزه‌های دینی که درواقع از مسائل اجتماعی اسلام به شمار می‌آید بحث رعایت حریم محرم و نامحرم است. این بحث از مواردی است که هم در قرآن به آن اشاره‌شده و هم در روایات آمده است.

عوامل بی‌توجهی به محرم و نامحرم:
متأسفانه در جامعه امروز، موضوع رعایت محرم و نامحرم خیلی کم‌رنگ شده و آن چنانکه شایسته است مراعات نمی‌شود. این موضوع عوامل مختلفی می‌تواند داشته باشد. یکی از عوامل مهم در عدم رعایت محرم و نامحرم، جهل است. عامل مهمی که خیلی از خطاها ازاینجا ناشی می‌شود. برخی از مردم دقیقاً نمی‌دانند که چه کسانی به آن‌ها محرم هستند و برخی دیگر نمی‌دانند که چگونه باید در مقابل نامحرم قرار بگیرند و چه رفتاری داشته باشند. یکی دیگر از عوامل مهم، شُل دینی و سست بودن ایمان است که منجر به موالاتی درباره محرم و نامحرم می‌شود.
از این‌ها گذشته، فرهنگ حاکم در جامعه، کم توجهی به رعایت حریم مرد و زن نامحرم در رسانه‌ها، سبک زندگی غیردینی، اختلاط بی‌مورد زن و مرد نامحرم، ماهواره، اینترنت، فضای مجازی و در یک‌کلام تهاجم فرهنگی، همه و همه دست‌به‌دست هم داده و در پایمال کردن حریم محرم و نامحرم نقش دارد. بخش عمده‌ای از بدحجابی‌ها و بی‌حجابی‌ها به همین عوامل برمی‌گردد؛ چراکه موضوع حجاب با بحث محرم و نامحرم رابطه مستقیم دارد. وقتی انسان نسبت به انجام فرمان الهی بی‌تفاوت باشد که چه مواردی را در مقابل جنس مخالف باید مراعات کند نتیجه‌اش هم اوضاع نابسامان حجاب می‌شود که در جامعه شاهدش هستیم. وقتی هوا و هوس، خودرأیی و دهن‌کجی به احکام الهی جای خودش را به اطاعت از خداوند حکیم بدهد نتیجه‌اش این می‌شود که درملأعام ادعا می‌شود که شوهر خواهر هم مانند پدر و برادر محرم است!
طلاق و عدم رعایت حریم زن و مرد نامحرم:
بخشی از اختلافات میان زن و شوهر که منجر به طلاق نیز می‌شود از همین بی موالاتی‌ها در برخورد با نامحرم حاصل می‌شود. وقتی مرد و زن نامحرم همکار باشند و صبح تا شب هم‌نشین و هم‌کلام یکدیگر باشند، زن هم پوشش مناسب نداشته باشد و هرازگاهی با یکدیگر شوخی و مزاح هم داشته باشند، طبیعی است که می‌تواند روابط زناشویی را با مشکل مواجه سازد؛ چراکه این زن و مرد ممکن است به‌واسطه این تعاملات ازنظر عاطفی و چه‌بسا ازنظر جنسی هم تا حدی ارضاء شوند و به این واسطه نسبت به همسر خود دلسرد شوند و همین امر توانایی دارد که به‌مرور، زمینه ناسازگاری را به وجود آورد و کار را به طلاق رسمی و یا حداقل طلاق عاطفی بکشاند. البته این مسئله کلیّت ندارد که همیشه زندگی زن و شوهر به چالش کشیده شود، ولی به‌هرحال واقعیتی است که برخی خانواده‌ها با آن مواجه هستند.

نامحرم فامیل و غریبه:
مشکل دیگری که در بحث محرم و نامحرم وجود دارد این است که برخی بین نامحرم فامیل و غریبه فرق می‌گذارند؛ در مقابل نامحرم غریبه حجاب شرعی را رعایت می‌کنند ولی نسبت به نامحرمی که فامیل یا آشنا است آن‌طور که لازم و شایسته است حفظ حجاب نمی‌کنند. این در حالی است که نامحرم با نامحرم فرقی ندارد؛ هر دو نامحرم هستند و شرعاً نوع پوشش و نوع برخورد در مقابل آن‌ها یکی است. محارم در قرآن:
بخشی از محارم که در قرآن آمده است به این شرح است: حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَتُكُمْ وَ بَنَاتُكُمْ وَ أَخَوَاتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خَالَاتُكُمْ وَ بَنَاتُ الْأَخِ وَ بَنَاتُ الْأُخْتِ وَ أُمَّهَاتُكُمُ الَّتىِ أَرْضَعْنَكُمْ وَ أَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَعَةِ وَ أُمَّهَاتُ نِسَائكُمْ وَ رَبَئبُكُمُ الَّتىِ فىِ حُجُورِكُم مِّن نِّسَائكُمُ الَّتىِ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُواْ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَ حَلَئلُ أَبْنَائكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَ أَن تَجْمَعُواْ بَينْ‏ الْأُخْتَينْ‏ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كاَنَ غَفُورًا رَّحِيمًا؛ ازدواج با مادران و دختران و خواهران و عمه‌‏ها و خاله‏‌ها و برادرزادگان و خواهرزادگان شما و مادرانى كه شمارا شير داده‌‏اند و خواهران شيرى شما و مادران زنانتان و دختران همسرتان كه پرورش‌یافتگان شمايند به‌شرط آنكه با آن همسر نزديكى كرده باشيد، بر شما حرام مى‌‏باشند و اگر با آن همسر نزديكى نكرده باشيد، دخترانشان بر شما حرام نيستند. ازدواج با همسران فرزندانتان كه از نسل شما هستند و جمع بين دو خواهر حرام است، مگر آنچه در زمان جاهليت رخ‌داده كه خداوند بخشنده و مهربان است. (1) اهمیت محرم و نامحرم در احادیث:
رعایت حریم زن و مرد نامحرم به‌قدری مهم است که در روایات، عدم رعایت آن، انسان را مستحق عذاب‌هایی وحشتناک می‌کند. از طرفی رعایت آن برکاتی را به همراه دارد. در روایت از معصومین نقل‌شده که فرمودند: هر كس با زنى كه به او محرم نيست دست بدهد، به غضب و خشم خداوند عزوجل گرفتارشده و هرکسی ملتزم زنى نامحرم شود (ظاهراً به معنای در آغوش گرفتن است)، در رشته زنجيرى از آتش با شيطان هم‌قطار شده است و هر دو را در آتش دوزخ می‌اندازند. (2) در حدیث دیگری نقل‌شده: هر کس با زن نامحرم دست بدهد، روز قیامت در غل و زنجیر به محشر وارد می‌شود و خداوند دستور می‌دهد که او را به آتش جهنم بیندازند و كسى كه با زنى نامحرم‏ شوخى و مزاح كند، به ازاى هر كلمه‌‏اى كه بر زبان آورده باشد هزار سال او را نگاه‌دارند؛ و اگر با تمايل آن زن نامحرم‏ با او هم‌آغوش گردد، يا او را ببوسد و يا با او مباشرت کند، بر آن زن همان گناه نوشته مى‏‌شود كه بر مرد مقررشده است؛ ولى اگر بدون تمايل آن زن نامحرم‏ او را وادار به گناه كند، گناه آن زن نيز بر عهده مرد است و در روز قيامت دو كيفر خواهد ديد. (3) از طرف دیگر فرموده‌اند هر کس نامحرمی را دید و چشم خود را به‌طرف آسمان بلند کند یا چشمش را ببندد، هنوز چشم به هم نزده تا اینکه خداوند، حورالعینی را به عقدش درمی‌آورد. (4) در حدیث دیگری نقل‌شده که فرموده‌اند: نگاه به نامحرم، تیری از تیرهای شیطان است. هر کس آن را از خوف خدا ترک کند، خداوند حلاوت ایمان را به او می‌چشاند. (5) این مطلب نیز مشهور است که حضرت زهرا علیها‌السلام از نابینا روگرفت و در چرایی این مطلب فرمود من او را می‌بینم و او بوی مرا استشمام می‌کند. پیامبر اکرم صلی‌الله علیه وآله نیز فرمود شهادت می‌دهم که تو پاره تن من هستی. (6) در روایتی از حضرت فاطمه علیهاالسلام نقل‌شده که فرمود: بهترین چیز برای زنان این است که مردان را نبیند وزنان هم او را نبینند. (7) البته واضح است که منظور این روایت و امثال آن شرایط عادی است وگرنه در مواقع اضطرار قضیه فرق می‌کند و سیره خود حضرت گویای آن است. حالا این روایات و بخصوص دو روایت اخیر را اگر با شرایط فعلی جامعه مقایسه کنیم متوجه می‌شویم که چقدر با آموزه‌های دینی فاصله گرفته‌ایم. وضعیت محیط کار که پر از اختلاط‌های بی‌مورد زن و مرد نامحرم است. نمونه‌های زیادی و در حوزه‌های مختلف در جامعه وجود دارد که حریم محرم و نامحرم عملاً پایمال می‌شود؛ یکی از آن مکان‌ها، محیط‌های درمانی است که معمولاً حریم‌ها رعایت نمی‌شود؛ کادر پزشکی و پرستاری مرد به‌راحتی به بیمارهای زن رسیدگی می‌کنند و مرتکب لمس حرام می‌شوند و بالعکس کارکنان زن، در مورد بیماران مرد چنین کاری را انجام می‌دهند. متأسفانه این مسئله در خیلی از مراکز به‌صورت یک امر عادی درآمده است. بله زمانی که پزشک یا پرستار هم‌جنس نباشد و ضرورت ایجاب کند طبیعی است که اوضاع، شرایط خودش را می‌طلبد؛ ولی آیا روندی که در حال انجام است این‌گونه است؟! متأسفانه حفظ حریم محرم و نامحرم برای برخی از افراد جامعه در حد افسانه است و باوری به این مباحث ندارند؛ چراکه به‌قدری فرهنگ دینی دگرگون‌شده که اصلا برخی نمی‌توانند چنین آموزه‌هایی را هضم کنند.


پی‌نوشت‌ها:
1) نساء، 23
2) من لا يحضره الفقيه، ج‏، صفحه 14
3) ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، صفحه 283
4) وسائل الشیعه، ج 20، صفحه 193
5) مستدرک الوسائل، ج 14، صفحه 268
6) بحارالانوار، ج 43، صفحه 91
7) بحارالانوار، ج 43، صفحه 54

 

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: مقاله اینترنتی
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: شبکه های اجتماعی
  • سطح قالب: سطح ب
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی», مناسب جهت«پاسخ به شبهات»
محتوای بیشتر در این بخش: « نگاه به نامحرم

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.