مرسلون

حجت پناه زاده

حجت پناه زاده

جمعه, 09 شهریور 1397 11:41

بازار دنیا

 

 

طبق فرمایشی از امام هادی علیه‌السلام:الدنیا سوق ربح فیها قوم وخسر آخرون (1): دنیا بازار است؛ عده‌ای در این بازار سود می‌بینند وعده‌ای خسارت.

برای اینکه بدانیم سود برندگان و خسارت دیدگان در دنیا چه کسانی هستند می‌رویم سراغ قرآن کریم؛ خداوند در سوره عصر این افراد را چنین معرفی می‌کند:

انسان‌ها همه در خسران و زیان هستند (إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ لَفِی خُسْرٍ)

مگر افرادی که ایمان آورده‌اند (إِلاَّ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟)

و اعمال صالح انجام داده‌اند (وَ عَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ)

و یکدیگر را به‌حق سفارش کرده (وَ تَوَاصَوْا۟ بِٱلْحَقِّ وَ تَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْر)

و به صبر توصیه نمودند (وَ تَوَاصَوْا۟ بِٱلْحَقِّ وَ تَوَاصَوْا۟ بِٱلصَّبْر) (2)


پی‌نوشت:
1) میزان الحکمه، جلد 2، صفحه 895

2) سوره عصر، آیه 2 و 3

در روز قیامت مؤمنین و بهشتیان از روی چهره‌هایشان قابل‌تشخیص هستند؛ همچنان که می‌فرماید: یُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسیماهُمْ‏ (1): مجرمان از قیافه‌هایشان شناخته می‌شوند؛ و نیز می‌فرماید: وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ یَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسیماهُمْ (2): بر اعراف مردانى قرار دارند که هر یک از جهنمیان و دوزخیان را در جایگاه خود می‌بینند و از سیمایشان آن‌ها را می‌شناسند. (3)

اما علامت مؤمنان و بهشتیان این است که قیافه‌هایی گشاده‌رو، خندان و مسرور دارند: وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ضاحِکَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ (4)؛ و نشانه کافران، مجرمان و جهنمیان این است که چهره‌هایی غبارآلود و کدر خواهند داشت: وَ وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ عَلَیْها غَبَرَةٌ تَرْهَقُها قَتَرَةٌ أُولئِکَ هُمُ الْکَفَرَةُ الْفَجَرَةُ. (5)


پی‌نوشت:
1) الرحمن، آیه 41
2) الأعراف، آیه 46
3) تفسیر نمونه، جلد ‏6، صفحه 185
4) عبس، آیه 38 و 39
5) عبس، آیه 40 تا 42

جمعه, 15 تیر 1397 06:51

اندیشه در غذا


در همین غذایی که در طول زندگی خود به‌صورت روزانه از آن تغذیه می‌کنیم چقدر اندیشیده‌اید؟!

تا زمانی که انسان در رحم مادر است، تغذیه و مواد موردنیاز بدنش از خون مادرش تأمین می‌شود؛ همین‌که به دنیا آمد و تا زمانی که دندان و قدرت کافی برای هضم غذاهای سنگین ندارد، از شیر مادر تغذیه می‌کند و نیازش را از همین شیر تأمین می‌کند؛ بعدازآنکه توانایی لازم را برای خوردن غذاهای گوناگون پیدا کرد، از انواع خوراکی‌ها تغذیه می‌کند؛ انواع و تعداد این طعام‌ها هم آن‌قدر زیاداست که هرکس غذای موردعلاقۀ خود را از میان‌ها انتخاب می‌کند.

آری انسان با تأمل و تفکر در همین طعامی که می‌خورد، به ربوبیت حکیمانه پروردگار مهربان در تمام دوره‌های زندگی‌اش پی خواهد برد: فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى‏ طَعامِهِ (1): انسان باید در مورد طعامی که می‌خورد تفکر کند.


پی‌نوشت:
1) عبس، آیه 24

سه شنبه, 05 تیر 1397 03:19

محافظت بر نماز

یکی از ویژگی‌های مؤمن، محافظت و مراقبت او بر نمازهایش است.

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ ... وَ الَّذِینَ هُمْ عَلىَ‏ صَلَوَاتهِمْ یحُافِظُونَ (1): به‌راستی‌که مؤمنان رستگار شدند... آنان که بر نمازهایشان مواظبت مى‏ نمایند

حافِظُوا عَلَى الصَّلَوات‏ (2): بر نمازها مواظبت کنید.

مراد از الصَّلَواتِ کدام نمازها است؟

از امام باقر علیه‌السلام در مورد آیه "والَّذِینَ هُمْ عَلى‏ صَلَواتِهِمْ یُحافِظُونَ‏" (3) سؤال شد که مراد چه نمازهایی هستند؟ حضرت علیه‌السلام فرمودند: مراد، نمازهای واجب است.

بار دیگر از آیه الَّذِینَ هُمْ عَلى‏ صَلاتِهِمْ دائِمُونَ‏ (4) سؤال شد که چه نمازی است؟ حضرت علیه‌السلام جواب دادند: مراد نماز نافله (مستحبی) است. (5)

مفسر کبیر شیعه مرحوم فضل بن حسن طبرسى نیز «الصَّلَواتِ» را به نمازهای واجب تفسیر نموده است؛ حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ أی داوموا على الصلوات المکتوبات فی مواقیتها بتمام أرکانها. (6)

 

سؤال دیگر اینکه محافظت بر نماز چگونه است؟

مرحوم علامه طباطبایی مراد از محافظت را اهتمام براتیان تمام نمازهای واجب و مراقبت از فوت نشدن هیچ‌یک از آن‌ها می‌داند. ایشان می‌فرماید: اینکه فرموده: نماز را محافظت می‌کنند، خود قرینه این است که مراد محافظت از عدد آن است؛ پس مؤمنین محافظت دارند که یکى از نمازهایشان فوت نشود و دائماً مراقب آن‌اند ... و به همین جهت کلمه «صلاة» را در اینجا با صیغه جمع آورده و در جمله «فِی صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ» (7) مفرد، براى اینکه خشوع در جنس نماز، به‌طور مساوى شامل همه است و دیگر لازم نیست که جمع آورده شود. (8)

مرحوم فضل بن حسن طبرسی نیز محافظت بر نماز را اقامه آن در اوقات آن می‌داند. در آنجا که می‌فرماید: وَ الَّذِینَ هُمْ عَلى‏ صَلَواتِهِمْ یُحافِظُونَ (9) أی یقیمونها فی أوقاتها و لا یضیعونها: کسانى که نمازها را در اوقات آن‌ها می‌خوانند و آن‌ها را تضییع نمی‌کنند. (10)

همچنان که مرحوم ابوالفتح حسین بن على رازى نیز چنین تفسیر می‌کنند: وَ الَّذِینَ هُمْ عَلى‏ صَلَواتِهِمْ یُحافِظُونَ (11): آنان که ایشان بر نماز محافظت کنند و مراقبت اوقات او کنند و رها نکنند که از وقت خود برود و فوت شود. (12)

مرحوم فضل بن حسن طبرسی این مفسر بزرگ شیعه در جای دیگر محافظت بر نماز را علاوه بر مراقبت بر اوقات، رعایت کردن ارکان آن می‌داند؛ ایشان می‌فرمایند: المحافظة علیها أن یؤدوها فى أوقاتها و یراعوا أرکانها (13)

محافظت بر نمازها به‌جا آورده آن در وقت مقرر و رعایت کردن ارکان آن است؛ شاید جامع‌ترین تفسیر را در مورد محافظت بر نماز، مرحوم ابوالفتح حسین بن على رازى ‏در تفسیر خویش فرموده است؛ ایشان می‌فرمایند: حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ یعنى مواظبت و مداومت کنى بر نمازها و به‌پای دارى آن را به اوقات و به‌جاى آرى به ارکان و شرایط و مواقیت و حقوق و حدود و واجبات و مندوبات در او به‌جاى آوردن و شرط خشوع و خضوع در او مراقبت کردن. (14)


پی‌نوشت:
1) مؤمنون، آیه 1 و 9
2) بقره، آیه ‏238
3) مؤمنون، آیه 9
4) معارج، آیه 23
5) الکافی (ط - الإسلامیة)، جلد 3، صفحه 269
6) مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، جلد ‏2، صفحه 599
7) مؤمنون، آیه 2
8) المیزان فی تفسیر القرآن، جلد ‏15، صفحه 11
9) مؤمنون، آیه 9
10) مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، جلد ‏7، صفحه 158
11) مؤمنون، آیه 9
12) روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، جلد ‏14، صفحه 8
13) تفسیر جوامع الجامع، جلد ‏3، صفحه 66
14) روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، جلد 3، صفحه 314

شنبه, 26 خرداد 1397 07:20

بهترین لباس

انسان را ظاهر و باطنی است که هر یک زیبای ها و زشتی‌هایی دارد؛ زشتی ظاهری انسان، ظاهر شدن عورت و قسمت‌هایی از بدن است که نمایان بودن آن‌ها قبیح است؛ و زشتی باطنی انسان ظهور معایب اخلاقی و اعتقادی او در اثر ارتکاب معاصی است؛ با توجه به این مطلب یکی از نعمت‌های بزرگ خداوند، لباسی برای پوشاندن زشتی‌های ظاهری و باطنی است.

خداوند در قرآن کریم این دو لباس را چنین بیان می‌فرماید: یَا بَنىِ ءَادَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَیْکمْ لِبَاسًا یُوَارِى سَوْءَاتِکُمْ وَ رِیشًا وَ لِبَاسُ التَّقْوَى‏ ذَالِکَ خَیرْ (1): اى فرزندان آدم، در حقیقت، ما براى شما لباسى فرو فرستادیم که عورت‌های شمارا پوشیده می‌دارد و براى شما زینتى است، ولى بهترین جامه، لباس‏ تقوا است.

لباس ظاهری وسیله‌ای است برای پوشاندن اندام بدن و لباس تقوا وسیله‌ای است برای جلوگیری از رسوایی انسان به خاطر بروز معایب باطنی او؛ از بین این دو لباس، لباس باطنی که لباس تقوا است، بهتر بوده و اهمیت بیشتری دارد؛ به خاطر اینکه قبح ظهور معایب باطنی، بسیار بیشتر از قبح ظهور معایب ظاهری انسان است؛ زیرا ظهور معایب باطنی به‌وسیله ارتکاب معاصی، علاوه بر نتیجه سوء دنیوی، نارضایتی خداوند و شقاوت اخروی را به دنبال دارد.


پی‌نوشت:
1) اعراف، آیه 26

سه شنبه, 08 خرداد 1397 15:31

حقوق بدهکار بر طلبکار

مردی خدمت امام صادق علیه‌السلام رسید؛ امام علیه‌السلام از او پرسید: چه شده که برادرت از تو شکایت دارد؟!

پاسخ داد: من از او طلب داشتم و از اینکه حقم را طلب کردم شاکی است!

امام فرمود: گویا هنگامی‌که حقت را طلب کردی، مرتکب هیچ خطایی نشده‌ای؟! (هرچند حقت را طلب کرده‌ای ولی تو در نحوه گرفتن حقت خطا کرده‌ای)

آنگاه فرمودند: آیا کلام خداوند را در قرآن ندیده‌ای که می‌فرماید: صاحبان خرد کسانی هستند که از بدىِ حساب می‌ترسند (1)؟ به نظر تو آیا آنان از ظلم خدا بر خود می‌ترسند؟ نه به خدا قسم! آن‌ها از این نمی‌ترسند؛ بلکه از حسابرسی دقیق خدا می‌ترسند؛ به همین خاطر است که خداوند نام آن را «بدى حساب» گذاشته است.

سپس فرمودند: بلى؛ هر که از برادر دینی‌اش این‌چنین حسابرسى کند، به او بدى نموده است. (2)

آری هرچند طلبی که انسان بر گردن دیگری دارد، حق انسان است ولی انسان حق ندارد آن را به هر نحوی که دلش خواست از او اخذ کند؛ گرفتن طلب، حق طلبکار است؛ ولی حفظ کرامت بدهکار حق دیگری است که بر گردن طلبکار است؛ یکی از حقوق بدهکاری که توان ادای دینش را ندارد، این است که برای ادای دینش به او مهلت داده شود؛ وظیفه‌ای خداوند در قرآن کریم بر طلبکاران معین کرده است:

إِنْ کانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى‏ مَیْسَرَةٍ وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ (3): اگر (بدهکار) قدرت پرداخت بدهی‌اش را نداشته باشد، او را تا هنگام توانایى، مهلت دهید؛ و اگر آن طلب را به او ببخشید بهتر است اگر (به منافع این کار) آگاه باشد.


پی‌نوشت:
1) رعد، آیه 21
2) مشکاة الأنوار فی غررالأخبار، صفحه 187
3) بقره، آیه 280

 

سه شنبه, 08 خرداد 1397 15:05

یا خدا یا خرما

فرض کنید کسی می‌خواهد خانه‌اش را اجاره دهد؛ این شخص نمی‌تواند این خانه واحد را هم‌زمان به دو نفر اجاره دهد؛ حکایت انسان و محبتش نیز چنین است؛ قلب که کانون محبت است، یا جای محبت خدا و اولیاءالله است و یا جای شیطان و عدو الله؛ نمی‌شود که هم خدا را دوست داشت و هم دشمن خدا را؛ به‌قول‌معروف: «یا خدا؛ یا خرما»!

هرچقدر معرفت انسان بالاتر رود، این مسئله ابعاد وسیع‌تری پیدا می‌کند؛ به‌طوری انسان عارف، قلب خود را نه‌تنها از شیطان و دشمن خدا تهی می‌کند، بلکه از هر آنچه او را از یاد خدا بازمی‌دارد دل می‌کند.

خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَیْنِ‏ فی‏ جَوْفِه‏ (1): خدا برای یک نفر، دو قلب در درونش قرار نداده


پی نوشت:

1) احزاب، آیه 4

دوشنبه, 24 ارديبهشت 1397 07:41

مخلوقات بهتر و بدتر در بیان قرآن

ارزش انسان به اعتقاد اوست و معیار برتری انسان باورهای آن‌هاست؛ قرآن کریم در سنجش ارزش مخلوقات، معیار را نه جنس و نوع خلقت می‌داند و نه میزان برخورداری آن‌ها از نعمت‌های ظاهری و باطنی. در بیان قرآن، آنچه موجب فضیلت آن‌ها بر همدیگر می‌شود، ایمان آن‌ها به خداوند و التزام به دستورات الهی است؛ خداوند در قرآن کریم، بدترین و بهترین مخلوقات را برای ما بیان می‌فرماید.

 

بدترین مخلوقات:

إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ وَ الْمُشْرِکینَ فی‏ نارِ جَهَنَّمَ خالِدینَ فیها أُولئِکَ هُمْ شَرُّ الْبَرِیَّة (1): کسانى که از اهل کتاب و مشرکان به این آئین جدید کافر شدند در آتش دوزخ‌اند، جاودانه در آن می‌مانند، آن‌ها بدترین مخلوقات هستند.

در این آیه اهل کتابی که پیروان ادیان قبل از اسلام بودند و به حقانیت اسلام و لزوم گرویدن به این دین جاودانه علم داشتند، به‌عنوان بدترین مخلوقات معرفی‌شده‌اند؛ علت اینکه چنین افرادی بدترین مخلوقات هستند این است که آن‌ها داراى کتاب آسمانى و علما و دانشمندان بودند و نشانه‌های پیغمبر اسلام در کتب آن‌ها صریحاً آمده بود، بنابراین مخالفت آن‌ها زشت‌تر و بدتر بود؛ عبارت (اولئک هم شر البریة: آن‌ها بدترین مخلوقات هستند) هم نشان می‌دهد که در میان تمام جنبندگان و غیر جنبندگان موجودى مطرودتر از کسانى که بعد از وضوح حق و اتمام‌حجت راه راست را رها کرده در ضلالت گام می‌نهند یافت نمی‌شود.

همان‌طور که در جای دیگر می‌فرماید: إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُکْمُ الَّذِینَ لا یَعْقِلُونَ (2): بدترین جنبندگان نزد خداوند افرادى هستند که نه گوش شنوا دارند و نه زبان گویا و نه اندیشه بیدار.

 

بهترین مخلوقات:

إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ (3): اما کسانى که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، بهترین مخلوقات خداوند هستند.

در این آیه خیرت را منحصر در مؤمنین کرده که اعمال صالح مى‏کنند، هم چنان‌که در آیه قبلى شریت را منحصر در کفار مى‏کرد؛ و این انحصار از آوردن ضمیر «هم» استفاده می‌شود؛ (4) علت برتری این افراد هم این است که چنین انسان‌هایی باوجود اختیار و قدرتی که بر انتخاب کفر و پیروی از هوای نفس داشتند، ایمان به خداوند متعال را برگزیدند و با اطاعت از خداوند و دوری از لذات زودگذر دنیوی، به ایمان خویش جامه عمل پوشاندند؛ این انسان‌ها با حفظ کرامت نفس، لباس خواری گناه را بر تن نکردند و لذا گرامی‌ترین افراد نزد خداوند هستند.

همچنان که بر طبق روایتی عایشه از رسول خدا صلی‌الله علیه وآله و سلم سؤال کرد: یا رسول اللَّه گرامی‌ترین مخلوقات نزد خداوند چه کسانی هستند؟ حضرت فرمودند: یا عائشة أما تقرئین إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ (5): اى عایشه مگر آیه شریفه (إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ) را نمی‌خوانی.

در روایات دیگر نیز بهترین مخلوقات به حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام تفسیر شده است؛ (6) چراکه مصداق اتم مؤمن واقعی و کسانی که اعمال صالح انجام می‌دهند، رسول خدا و اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌باشند.


پی‌نوشت:
1) سوره بینه، آیه 6
2) سوره انفال، آیه 22
3) سوره بینه، آیه 7
4) تفسیر المیزان
5) الدر المنثور فی تفسیر المأثور، جلد ‏6، صفحه 379
6) همان

یکشنبه, 26 فروردين 1397 08:34

تواضع و رفعت مقام

از رسول خدا صلی‌الله علیه وآله وسلم روایت‌شده که فرمودند: مَا تَوَاضَعَ‏ أَحَدٌ إِلَّا رَفَعَهُ‏ اللَّهُ (1): هرکس فروتنی نماید، خداوند او را بالا می‌برد؛ و بی‌جهت نیست اگر گفته‌اند: سربه‌زیر بودن از آنِ درختی است که پربارتر است!


پی‌نوشت:
1) امالی مرحوم شیخ طوسی، صفحه 56

 

یکشنبه, 26 فروردين 1397 08:26

دو سلاح جنگ نرم

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در ضمن پیامی شفاهی به تشکل‌های دانشجویی انقلابی فرمودند: شما افسران جوان جنگ نرم هستید و عرصه جنگ نرم بصیرتی عمار گونه و استقامتی مالک اشتر گونه می‌طلبد، با تمام وجود خود را برای این عرصه آماد کنید.

 

صفحه1 از5
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.