مرسلون

حسن ظن به خدای متعال

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
حسن ظن به خدای متعال حسن ظن به خدای متعال

یکی از صفات پسندیده و خوب، مثبت اندیشی و حسن ظن است. حسن ظن در لغت به معنای گمان خوب است، در مقابل گمان بد، در تعریف اصطلاحی به نیک انگاری خداوند، فعل‌وانفعالات جهان هستی اطلاق می‌شود؛ ظن بسته به موضوع و متعلقش، ابعاد گوناگون پیدا می‌کند، گاهی مثبت و گاهی منفی است؛ مثلا گمان نیک به برادر دینی، امری پسندیده و خوب است، درحالی‌که همان گمان نیک به دشمن، امری مذموم و ناپسند است. لازم به ذکر است اندیشمندان علم اخلاق، روابط انسان را به چهار بخش تقسیم می‌کنند که عبارت هستند از رابطه انسان با خود، باخدا، باهم نوعان و با طبیعت به مفهوم عام کلمه، حیوانات، نباتات و کائنات را در برمی‌گیرد. یکی از حوزه‌های ارتباطی انسان، رابطه او با خالق و پروردگارش است و حسن ظن به او از امور بدیهی می‌باشد. چگونه ما خوش‌بین نباشیم و حال‌آنکه خداوند متعال کوهی را به کاهی می‌بخشد. در فرازی از دعای ماه مبارک رجب داریم که می‌خوانیم: یا مَنْ یُعْطِی الْکَثیرَ بِالْقَلیلِ (1): ای آنکه در مقابل (طاعت) اندک، (عطای) بسیار می‌کنی. کسی که چنین خداوندی دارد آیا واقعاً انصاف است که به خداوند خویش حسن ظن نداشته باشد.

خداوند متعال در مقام مذمت منافقان که به خداوند سوءظن دارند می‌فرماید: وَيُعَذِّبَ المُنافِقينَ وَالمُنافِقاتِ وَالمُشرِكينَ وَالمُشرِكاتِ الظّانّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوءِ ۚ عَلَيهِم دائِرَةُ السَّوءِ ۖ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيهِم وَلَعَنَهُم وَأَعَدَّ لَهُم جَهَنَّمَ ۖ وَساءَت مَصيرًا (2): و (نیز) مردان وزنان منافق و مردان وزنان مشرک را که به خدا گمان بد می‌برند مجازات کند؛ (آری) حوادث ناگواری (که برای مؤمنان انتظار می‌کشند) تنها بر خودشان نازل می‌شود! خداوند بر آنان غضب کرده و از رحمت خود دورشان ساخته و جهنم را برای آنان آماده کرده؛ و چه بد سرانجامی است!
یعنی این منافقین هستند که به خداوند سوءظن می‌برند، چرا؟ چون خداوند متعال را خوب نشناخته‌اند، چون به پروردگار ایمان ندارند، چون شهد و شیرینی یکتاپرست بودن و خرافی گرا نبودن را نچشیده‌اند. بندگان الهی در روز قیامت وقتی محبت و رحمت خداوند را نسبت به خودشان می‌بینند، افسوس می‌خورند که چرا ما این مطلب را زودتر نفهمیدیم؟ ما که معبود به این مهربانی داشتیم چرا در دنیا نفهمیدیم. گمان بد به خدا تا جایی مذموم است که بعد از شرک مهم‌ترین و بزرگ‌ترین گناه کبیره محسوب می‌شود. قران کریم می‌فرماید: وَ لاَتَيْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِنَّهُ لاَ يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ (3): نومید مشوید از رحمت خدا همانا جز کافران از رحمت خدا ناامید نمی‌شوند. و لذا اگر ترسی هست باید ترس از اعمال و رفتار باشد، ترس از گناهان باشد، زیاد به اعمال خودمان خوش‌بین نباشیم بلکه به معبود خویش اطمینان بکنیم و چشم امید داشته باشیم؛ زیرا اگر اعمال ما درست واکاوی شود، تنها اعمال کمی با شرایط لازم عبادت، از طرف ما صورت گرفته؛ اما در مقابل به وعده‌های پاداش و عذاب یقین کنیم که خداوندگار عالم روی حرفی که زده خواهد ایستاد. امام رضا علیه‌السلام در طی حدیثی می‌فرمایند: أحسِنِ الظَّنَّ بِاللّه ِ فَإنَّ مَن حَسُنَ ظَنُّهُ بِاللّه ِ كانَ اللّه ُ عِندَ ظَنِّهِ (4): به خداوند خوش‌گمان باش؛ زيرا هر كه به خدا خوش‌گمان است، خدا با همان گمانى كه به خدا دارد، با اوست.


1) شیخ عباس قمی، مفاتیح‌الجنان، دعاهای ماه رجب
2) قرآن کریم، سوره فتح، آیه 6
3) قرآن کریم، سوره یوسف، آیه 87
4) محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ج 2، صفحه 77

 

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: مقاله اینترنتی
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: وبلاگ
  • سطح قالب: سطح ب
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی», مناسب جهت«پاسخ به شبهات»
خواندن 403 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: « آثار خوش‌اخلاقی نیازهای مردم »
هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.