سید محمد علی شفیعی

سید محمد علی شفیعی

یکشنبه, 10 آذر 1398 08:06

امامت و یکپارچگی امت

حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله علیها ‏خطبه‌ای در موضوع فدك ايراد فرمودند؛ در آن خطبه تفسیر و فلسفه‌ی برخی از احکام الهی بیان‌شده است؛ در قسمتی از آن خطبه آمده است: وَ الْإِمَامَةَ لَمّاً مِنَ الْفُرْقَةِ (1): و خداوند امامت را براى يكپارچه كردن جمعیت و عدم پراكندگى آن‌ها مقرّر فرمود.

محوریت امام و پیشوای معصوم در جامعه، از تفرق و پراکندگی جلوگیری می‌کند.


پی‌نوشت:

1) من لايحضره الفقيه، ج‏لد 3، صفحه 567

یکشنبه, 24 تیر 1397 22:13

حکم شرعی چند غسل و یک نیت

 

اگر چند بار انسان جنب شود اما غفلت کند و به وقتش غسل انجام ندهد بعد از چند روز و چندین بار جنابت، یک غسل کافی است؟

 

پاسخ:

بله کافی است؛ بنا بر نظر همه مراجع اگر كسى چند غسل بر ذمه او باشد، می‌تواند به نيت همه يك غسل انجام دهد.

تبصره: لازم نیست که آن چند غسل جنابت باشد؛ بلکه برای هرچند غسلی که واجب شده باشد، می‌تواند یک غسل بجا آورد. (1)


پی‌نوشت:
1) امام، تحرير الوسيله، جلد 1، واجبات الغسل، م 22 خامنه‌ای، اجوبه، سؤال 187؛ خوئى، سيستانى، تبريزى، زنجانى، گلپايگانى، صافى، نورى، مكارم: توضيح المسائل (محشى)؛ جلد 1، صفحه 226، مسئله 389. وحید، مسئله 395.

چهارشنبه, 16 خرداد 1397 14:58

عقوبت روزه‌خواری

چرا روزه‌خواری؟ خداوند متعال انسان را آفرید و به او قدرت و نعمت‌های فراوانی عطا کرد، ازجمله نعمت‌هایی که به انسان بخشید و او را به آن متمایز از بقیه موجودات قرارداد، نعمت عقل هست؛ باعقل خود بیندیشد و فکر کند که من هیچ نبودم، این دست‌وپا و چشم و گوش و بقیه اعضاء را خدا به من داد تا او را عبادت کنم؛ و آنچه از من خواسته را بجا آورم و عصیان ننمایم.

خداوند متعال دو حجت را برای انسان قرارداد: یکی حجت ظاهری و یکی حجت باطنی؛ حجت ظاهری پیامبران الهی می‌باشند که از سوی پروردگار عالم برای هدایت بشر تمام تلاش خویش را بکار بستند و حجت باطنی وجه متمایز انسان از حیوانات یعنی عقل هست؛ بعد از اتمام‌حجت، انسان اگر راه عصیان را پیش گیرد مورد عذاب الهی واقع خواهد شد.

در قرآن انسان‌ها به سه دسته می‌شوند:

1) و السابقون السابقون (1)

2) اصحاب الیمین

3) اصحاب الشمال و اصحاب شمال همان متخلفانِ از فرمان‌ها الهی می‌باشند، قرآن در این مورد می‌فرماید: وَ أَصحْابُ الشِّمَالِ مَا أَصحَابُ الشِّمَالِ فىِ سمُومٍ وَ حَمِيمٍ وَ ظِلٍّ مِّن يحْمُومٍ لَّابَارِدٍ وَ لَا كَرِيمٍ (2): و اما اصحاب شومى و شقاوت (كه نامه عملشان به دست چپ است) چقدر روزگارشان سخت است! آن‌ها:

1) در عذاب باد سموم.

2) و آب گرم باشند.

3) و سايه‏اى از دود آتش دوزخ.

4) كه نه هرگز سرد شود.

5) و نه خوش‌نسیم گردد.

إِنهَّمْ كاَنُواْ قَبْلَ ذَالِكَ مُترَفِينَ وَ كاَنُواْ يُصِرُّونَ عَلىَ الحْنثِ الْعَظِيمِ وَ كاَنُواْ يَقُولُونَ أَءذَا مِتْنَا وَ كُنَّا تُرَابًا وَ عِظَمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (3): اين عذاب آن‌ها را بدين سبب است كه از اين پيش به ناز و نعمت پرداختند؛ اما باز بااین‌همه نعمت انسان‌ها راه عصیان را پیش می‌گیرند و تخلف از فرمان‌ها و قوانین الهی می‌کنند؛ یکی از واجباتی که ترک آن عقوبت و عذاب الهی را در پی دارد روزه است؛ در قرآن مجید آیات فراوانی در مورد روزه آمده است در جای دیگر قرآن می‌فرماید: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (4): ای کسانی که ایمان آورده‌اید روزه بر شما واجب شد همان‏گونه كه بر امت‌های قبلی نیز واجب شده بود (و این وجوب روزه برای این است) که پرهيزگار شويد؛ انجام ندادن این واجب الهی موجب می‌شود که انسان مستحق آن‌همه عذاب گردد؛ آن‌هم عذاب‌هایی که سختی آن با دشواری‌های دنیا قابل‌مقایسه نیست. پس با رجوع به عقل و تفکر درآیات الهی انسان عاقل هیچ‌گاه فکر روزه‌خواری به ذهنش هم نمی‌رسد و خود را موظف به انجام می‌کند.


پی‌نوشت:
1) سوره واقعه آیه 10
2) سوره واقعه آیات 42 تا 45
3) سوره واقعه آیات 46 تا 48
4) سوره بقره، آیه 183

پنج شنبه, 09 فروردين 1397 10:06

حکم عرق جنب از حرام

می‌خواستم بدونم چه غسل‌هایی را باید با آب سرد انجام داد؟

برای انجام غسل، سرد و یا گرم بودن آب فرقی نمی‌کند و مهم آن است که آب به تمام اعضای بدن برسد؛ در یک صورت که فرد با حرام جنب شده باشد (مانند نزدیکی در زمان عادت یا خود ارضایی و ...) در برخی رساله‌ها فرموده‌اند که بهتر است با آب ولرم غسل کند که نظرات مراجع در مورد عرق جنب از حرام را در اینجا آورده‌ام:

امام خمینی: عرق جنب از حرام، نجس نيست، ولى احتياط واجب آن است كه با بدن يا لباسى كه به آن آلوده شده، نماز نخوانند. (1)

خامنه‌ای: عرق جنب از حرام بنا بر اقوى پاك است، لكن احتياط واجب اين است كه با عرق جنب از حرام نماز خوانده نشود. (2)

گلپايگانى، صافى: عرق جنب از حرام پاك است، لكن بنا بر احتياط واجب با بدن يا لباسى كه آلوده به آن است، نمى‌شود نماز خواند.

بهجت: عرق جنب از حرام نجس نيست ولى بنا بر أظهر و أحوط، با بدن يا لباسى كه به آن آلوده شده تا خشك نشده است نماز نخوانند.

سيستانى: مسئله عرق جنب از حرام پاك است و نماز با آن صحيح است.

زنجانى: مسئله عرق جنب از حرام پاك است، ولى بنا بر احتياط مستحب از آن اجتناب كنند.

مكارم: كسى كه از طريق حرام جنب شود، خواه به‌واسطه زنا باشد يا لواط و يا استمناء، عرق او نجس نيست؛ ولى مادام كه بدن يا لباس او عرق دارد، با آن نماز نخواند بنا بر احتياط واجب. احتياط مستحب آن است كه از عرق جنب از حرام پرهيز شود و براى رعايت اين احتياط، بهتر است با آب ملايم غسل كند كه به هنگام غسل بدن او عرق نكند؛ اين در صورتى است كه با آب قليل غسل نمايد و اگر با آب كر و مانند آن باشد اشكال ندارد؛ امّا بعد از پايان غسل يك بار همه بدن را آب بكشد (بنا بر احتياط مستحب).


پی‌نوشت:
1) توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، جلد 1، صفحه 83‌، مسئله 116.
2) أجوبة الاستفتاءات (فارسى)، صفحه 52.

 

یکشنبه, 05 فروردين 1397 19:47

بهترین وقت نماز شب

بهترین زمان برای خواندن نماز شب دقیقاً چه زمانی است؟

وقت نافله‌ی شب از نصف شب است تا اذان صبح و بهتر است نزديك اذان صبح خوانده شود؛ در رساله آیات عظام بهجت و سیستانی و مکارم توضیحات بیشتری داده شده است که در ذیل آمده است:

بهجت: و اگر كسى چهار ركعت يا بيشتر از نافله شب را خوانده و وقت فريضه صبح رسيده، مى‌تواند نماز شب را تمام كند و مى‌تواند نافله و فريضه صبح را بخواند و بعداً باقى مانده نماز شب را قضا كند و اما اگر چيزى از نماز شب را به‌جا نياورده و يا كمتر از چهار ركعت به‌جا آورده، در اين دو صورت مقدم داشتن نافله و فريضه صبح بر قضاى نماز شب أفضل است.

 

سيستانى: وقت نافله شب بنا بر مشهور نصف شب است و اين گرچه أحوط و بهتر است ولى بعيد نيست از اول شب باشد؛ و تا اذان صبح وقتش ادامه دارد و بهتر آن است نزديك اذان صبح خوانده شود.

 

مكارم: مسئله وقت نافل شب بنا بر احتياط از نصف شب است تا اذان صبح، ولى بهتر است در موقع سحر يعنى در ثلث آخر شب بخواند. (1)


پی‌نوشت:
1) توضيح المسائل (محشى)؛ جلد 1، صفحه 429. مسئله 773

 

جمعه, 25 اسفند 1396 10:52

آداب خواب

حضرت فاطمه سلام الله علیها می‌فرماید: وقتى كه در بستر بودم، رسول خدا صلى الله علیه وآله وسلم بر من وارد شد و فرمود: اى فاطمه! نخواب مگر آن كه چهار كار را انجام دهى: خَتَمْتِ القُرآنَ، وَ جَعَلْتِ الاْنبِیاءَ شُفَعائَكِ، وَ أَرْضَیتِ الْمُؤْمِنینَ عَنْ نَفْسِكِ، وَ حَجَجْتِ وَ اعْتَمَرْتِ (1):

1) یک ختم قرآن کن

2) پیامبران را شفیع خود کن

3) مؤمنین را از خود راضى كن

4) حج و عمره‌ای را به‌ جا آورى. حضرت فاطمه سلام الله علیها می‌فرماید: پیامبر این را فرمود و شروع به خواندن نماز كرد، صبر كردم تا نمازش تمام شد، گفتم: یا رسول اللّه (صلی الله علیه وآله وسلم)! به چهار چیز مرا امر فرمودى در حالى كه بر آن‌ها قادر نیستم! آن حضرت تبسّمى كرد و فرمود:

1) چون قل هو اللّه را سه بار بخوانى مثل این است كه قرآن را ختم کرده‌ای.

2) چون بر من و پیامبران پیش از من صلوات فرستى، شفاعت كنندگان تو در روز قیامت خواهیم بود. (اللهم صلی علی محمد و آل محمد و صلی علی الانبیاء و المرسلین)

3) چون براى مؤمنین استغفار كنى، آنان همه از تو راضى خواهند شد. (اللهم اغفر للمومنین و المومنات )

4) چون بگویى: سُبحانَ اللّه وَ الحَمدُ للّه وَ لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ وَ اللّهُ اكبرُ، حجّ و عمره‌ای را انجام داده‌ای.


پی‌نوشت:
1) عوالم العلوم و المعارف والأحوال من الآيات و الأخبار و الأقوال (مستدرك سيدة النساء إلى الإمام الجواد، جلد ‏11)

 

دوشنبه, 07 اسفند 1396 22:44

حضرت فاطمه (س)؛ محور غضب الهی

شخصیت حضرت زهراء سلام‌الله علیها به‌گونه‌ای است که خدا با غضبش خشمگین و با رضایتش راضی می‌گردد. در همین مورد امام صادق علیه‌السلام از پیامبر نقل می‌کنند که: عَنْ جَعْفَرٍ الصَّادِقِ علیه‌السلام أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وآله وسلم قَالَ لِفَاطِمَةَ: یَا فَاطِمَةُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَغْضَبُ لِغَضَبِکِ وَ یَرْضَى لِرِضَاکِ (1): پیامبر به دخترش فرمود: ای فاطمه خداوند با خشمت خشمگین و با رضایتت راضی می‌گردد.


پی نوشت:

1) احتجاج، ج‏2، صفحه 355

چهارشنبه, 18 مرداد 1396 17:35

بهترین وقت نماز شب

بهترین زمان خواندن نماز شب دقیقاً چه زمانی است؟ سلام‌علیکم؛ وقت نافله شب از نصف شب است تا اذان صبح و بهتر است نزديك اذان صبح خوانده شود.

در رساله آیات عظام بهجت و سیستانی و مکارم توضیحات بیشتری داده‌شده است که در ذیل آمده است:

بهجت: و اگر كسى چهار ركعت يا بيشتر از نافله شب را خوانده و وقت فريضه صبح رسيده، مى‌تواند نماز شب را تمام كند و مى‌تواند نافله و فريضه صبح را بخواند و بعداً باقی‌مانده نماز شب را قضا كند، و اما اگر چيزى از نماز شب را به‌جا نياورده و يا كمتر از چهار ركعت به‌جا آورده، در اين دو صورت مقدم داشتن نافله و فريضه صبح بر قضاى نماز شب افضل است.

سيستانى: مسئله اول: وقت نافله شب بنا بر مشهور نصف شب است و اين گرچه أحوط و بهتر است ولى بعيد نيست از اول شب باشد؛ و تا اذان صبح وقتش ادامه دارد و بهتر آن است نزديك اذان صبح خوانده شود.

مكارم: مسأله وقت نافله شب بنا بر احتياط از نصف شب است تا اذان صبح، ولى بهتر است در موقع سحر يعنى در ثلث آخر شب بخواند. (1)


پی‌نوشت:
1)توضيح المسائل (محشى)؛ ج‌1، ص: 429. مسأله 773.

حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله علیها ‏خطبه‌ای در موضوع فدك ايراد فرمودند. در آن خطبه تفسیر و فلسفه‌ی برخی از احکام الهی بیان شده است؛ در قسمتی از آن خطبه آمده است:
وَ حَرَّمَ اللَّهُ الشِّرْكَ‏ إِخْلَاصاً لَهُ بِالرُّبُوبِيَّةِ
و خداوند شرك و بت‏‌پرستى را حرام فرمود براى اينكه تنها او را رب و مالك بشناسند.(1)

شرک، همتا قرار دادن برای خداست و ممکن است در صفات یا افعال باشد. ولی آنچه بیش از همه در قرآن مطرح و نقد شده شرک در عبادت است.


پی نوشت:

1)من لا يحضره الفقيه؛ ج‏3؛ ص 567