مرسلون

روزه و فوائد آن

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
روزه و فوائد آن روزه و فوائد آن

به ماه مبارک رمضان نزدیک می‌شویم. باز صحبت‌هایی در مورد چرایی روزه و شبهاتی پیرامون آن در گوشه و کنار شنیده می‌شود. از طرفی دیگر سخنانی پیرامون فواید روزه گفته می‌شود که معمولاً ناظر به فواید جسمانی و بحث‌هایی پیرامون تأثیر روزه بر سلامت و بهداشت بدن است.
حقیقت این است که روزه نه به خاطر فواید جسمانی بلکه به خاطر سلامت روح و روان و نیز تأثیری که بر نفس و تکامل روحانی انسان دارد، مقررشده است. البته در کنار این فواید روحی، تأثیرات مثبت روزه بر بدن نیز اجمالاً غیرقابل‌انکار است. این‌که می‌گوییم اجمالاً ازاین‌جهت است که در شرایط خاص ممکن است روزه برای فرد ضرر جسمانی داشته باشد که البته در این مواقع فرد نباید روزه بگیرد. درهرحال باید دید روزه در درجه اول برای فواید روحی واجب شده یا فواید جسمانی؟
گفتیم تأثیر مثبت روزه بر سلامت بدن اجمالاً غیرقابل‌انکار است؛ اما روزه در درجه اول برای این منظور واجب نشده است؛ چراکه احکام زیادی در مورد شرایط روزه وجود دارد که دخالتی در سلامت بدن ندارد. مثلاً این‌که روزه دقیقاً از اذان صبح شروع شود و دقیقاً تا اذان مغرب تمام شود. یا مثلاً حکم فروبردن سر در آب و یا جماع و یا دروغ بستن به خدا و پیغمبر که همگی باعث ابطال روزه می‌شوند و حال‌آنکه تأثیری در سلامت جسمانی ندارند؛ آن‌هم تأثیری که منجر به‌حکم وجوب برای روزه شود.
نگاه جامع به روزه و احکام و شرایط آن ما را به این مطلب رهنمون می‌سازد که هدفی والاتر از اهداف جسمانی و دنیوی برای روزه وجود دارد که همان هدف باعث وجوب روزه شده است؛ گرچه فواید دیگری نیز برای روزه وجود دارد که آن فواید نیز به برکت همین روزه شامل حالمان می‌شود و روایاتی نیز درزمینه‌ی فواید فراوان روزه‌داریم، مثلاً رسول گرامی اسلام (ص) می‌فرماید: «در روزه آن‌قدر فایده هست که قابل‌شمارش نیست»(1)، اما هدف اصلی چیز دیگری است که نباید آن را گم کرد و توجه بیش‌ازاندازه به اهداف فرعیِ روزه، ما را از هدف اصلی آن غافل نکند.
برای روشن‌تر شدن بحث مثالی می‌زنیم. فرض کنیم کشاورزی زمینی دارد و می‌خواهد در آن درخت میوه بکارد. هدف کشاورز از کاشتن درخت، برداشت میوه است. حتی اگر او بداند که درختی که می‌کارد برایش هیچ میوه‌ای به بار نمی‌آورد، قطعاً از کاشت آن صرف‌نظر خواهد کرد. او با همین منظور درخت می‌کارد و به آن رسیدگی می‌کند و آن درخت سبز شده و شاخ و برگ می‌کند و سپس گل می‌دهد و درنهایت میوه می‌دهد. اکنون کشاورز به هدف خود رسیده است و بانشاط تمام میوه‌ها را که ثمره‌ی تلاش چندساله‌ی او بوده، برداشت می‌کند؛ اما در کنار این میوه که ثمره و حاصل زحمت کشاورز بوده است، او از فواید دیگر درخت خود نیز بهره‌مند شده است. فوایدی همچون سایه‌ی درخت و تأثیری که بر پاکی هوا و طراوت فضای آنجا داشته و نیز استفاده از شاخ و برگ درخت در صنایع مختلف و غیره. می‌بینیم که یک هدف که باعث رغبت کشاورز به کاشت درخت شد باعث به وجود آمدن فواید زیاد دیگری نیز می‌شود.
روزه نیز مانند کاشت همان درخت است که گرچه هدف اصلی آن به ثمر نشستن کمالاتی است که در درون انسان نهفته است، اما در خلال این فایده عظیم، فواید کوچک‌تری نیز وجود دارد، همچون سلامت و بهداشت بدن و یاد فقرا و رسیدگی به آنان و نیز توجه به نفس و غیره که مجموع این فواید در کنار هدف واقعی و فایده‌ی اصلی روزه انسان را دررسیدن به کمالات معنوی یاری می‌کند.
شک نیست که البته سلامت جسمانی نیز تأثیر به سزایی در سلامت روح و روان انسان دارد و باید همواره موردتوجه قرار بگیرد؛ اما فراموش نکنیم که احکام الهی را که نشأت‌گرفته از وحی است با اندیشه‌ی ناقص خود قیاس و تحلیل ناقص نکنیم و بدانیم که مصلحتی که در این احکام نهفته است بسیار فراتر از مصلحت‌اندیشی‌های مادی و دنیایی ماست.


(1). بحارالانوار، ج 93، ص 254

 

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: متن کوتاه
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: وبلاگ
  • سطح قالب: سطح ج
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی»
خواندن 381 دفعه

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.