مرسلون

داروی امام کاظم (ع) برای درمان کرونا

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

Imam-Kadhim-drug-2_Copy داروی امام کاظم (ع) برای درمان کرونا

سؤال: آیت‌الله تبریزیان برای در امان ماندن از ویروس کرونا، داروی امام کاظم علیه‌السلام را معرفی کرده است؟ آیا دستوری به نام دوای امام کاظم علیه‌السلام برای پیشگیری و درمان کرونا، در روایات واردشده؟

 

پاسخ:

طب اسلامی، مورد ادعای آقای شیخ عباس تبریزیان، هم از جهت مبانی عقلی و منابع دینی و هم از جهت روشی با اشکالاتی مواجه است؛ زیرا از نظر معرفت‌شناسی دینی، حوزه‌ی طب با فقه متفاوت است. در طب نمی‌توانیم با تعبد بر روایات، رابطه‌ی بیماری و دارو را تشخیص دهیم، بلکه باید با برهان تجربی عمل کنیم؛ باید محتوای این روایات، مورد آزمایش و تجربه‌ی علمی قرار گیرد تا صحت و اثربخشی آن معلوم گردد.

حدود شش هزار روایت طبی داریم که پنج هزار آن اصلاً سندی ندارد؛ از هزار روایتی که سند دارند، تنها حدود سیصد موردش دارای سند صحیح است؛ این روایات صحیح السند نیز عموماً درباره‌ی خواص خوراکی‌ها هستند و ربطی به تشخیص و درمان بیماری‌ها ندارند. (1)

روایت مورد سؤال در کتاب طب الائمه علیهم‌السلام نقل‌شده است؛ این کتاب، نوشته دو برادر به نام‌‏هاى عبدالله و حسين، فرزندان بسطام بن شاپور زيات نيشابورى از محدثان شيعى قرن چهارم هجرى است؛ موضوع كتاب، رواياتى از ائمه علیهم‌السلام درباره علم طب و فوايد و مضرات مواد غذايى و بيان داروهاى گياهى و ادعيه مى‏‌باشد؛ كتاب، شامل 409 حديث است كه در 245 عنوان آمده و ذيل هر عنوان يك يا دو خبر نقل‌شده است؛ مطالب كتاب، در قالب روايت و غالباً با ذكر سلسله سند بیان‌شده، هرچند سندها چنين مى‏‌نمايد كه برخى از واسطه‏‌ها و راويان در آن‌ها به‏‌طور كامل ذكر نشده‏‌ و مؤلفان، سند خود را به راوى اصلى و معصوم نرسانده‏‌اند. (2)

نجاشی -از سند شناسان معروف شیعه- درباره‌ی این کتاب می‌نویسد: این کتاب فواید و منافع بسیاری درباره‌ی خوراکی‌ها و منافع طبی آن‌ها و اوراد و ادعیه دارد. (3)

روایت مورد سؤال، در فصلی به نام «فی صفة الحمى و طريق علاجه‏» (در صفت تب و راه علاج آن) با سه واسطه از امام رضا علیه‌السلام نقل‌شده که فرمودند: موسی بن جعفر علیهماالسلام مریض شده بودند؛ پزشکان را نزد حضرت آورده و هر طبیبی نسخه‌ای عجیب (و پیچیده) ارائه کرد؛ ایشان فرمودند: شما را به کجا می‌برند؟ به سرور و سید این داروها اکتفا کنید، "هلیله و رازیانه و شکر "، سه ماه قبل از تابستان، هر ماه سه بار؛ و "هلیله و مصطکی و شکر " سه ماه قبل از زمستان، در هر ماه سه روز، هر روزی سه مرتبه؛ کسی که از این برنامه استفاده نماید، مریض نمی‌شود مگر به مریضی مرگ. (4)

این روایت از جهت سند بسیار ضعیف است؛ زیرا در کتب رجالی درباره‌ی دو برادری که کتاب طب الائمه علیهم‌السلام را نوشته‌اند (حسین و عبدالله نیشابوری)، هیچ‌گونه توثیقی بیان‌نشده است؛ یعنی علمای رجالی شیعه مانند نجاشی و شیخ طوسی، به وثاقت آن‌ها شهادت نداده‌اند؛ (5) هرچند پدر (بسطام بن سابور) و عموهایشان، مورد توثیق نجاشی واقع‌شده‌اند. (6)

«السریّ بن احمد بن السریّ و محمد بن یحیی الارمنی» افراد مجهول‌الهویه‌ای هستند که در هیچ کتاب رجالی از آن‌ها نامی به میان نیامده است و در هیچ منبع دیگری (غیر از این کتاب) از آن‌ها روایت نقل نشده است؛ (7) مقصود از «محمد بن سنان» در این روایت، ابوجعفر زاهری است که نجاشی و شیخ طوسی او را به شدت تضعیف کرده‌اند (8)

در مورد برداشت‌هایی که از متن حدیث صورت گرفته هم اشکالات اساسی وجود دارد؛ اینکه امام کاظم علیه‌السلام به دلیل بیماری اطبا را به حضور بپذیرند و بعد خودشان نسخه بدهند، قابل‌قبول نیست و با شأن و مقام اخلاقی امام علیه‌السلام مناسبت ندارد.

مطلب دیگر اینکه در دروس آقای تبریزیان جزئیاتی از آداب مصرف این دارو بیان‌شده که معلوم نیست از کجای روایت استخراج‌شده؟ مثلاً اینکه گفته است:

- همه به مقدار مساوی آسیاب شوند به‌طوری‌که کمی زبر بماند و خیلی نرم نشود.

- هلیله سیاه منظور است؛ هرچقدر هم سیاه‌تر و ریزتر باشد، بهتر است.

- منظور از شکر، شکر سلیمانی است که یک‌بار صاف می‌شود و سرخ‌رنگ است.

- مقدار مصرف آن برای بزرگسال‌ها یک قاشق چای‌خوری و برای کودکان نصف قاشق چای‌خوری است.

- افرادی که سرما می‌خورند و بیمار می‌شوند، باید سه روز پشت سر هم بخورند و افرادی که برای پیش‌گیری مصرف می‌کنند هر ده روز یک بار مصرف کنند.

- اگر شب موقع خواب استفاده کنند بهتر است؛ دارو را بخورند و بخوابند؛ نباید تا یک ساعت بعد از خوردن دارو چیزی مصرف کرد. (9)

مطالب بالا از این روایت ضعیف قابل‌برداشت نیست؛ اما برهان تجربی بر اساس آزمایش و آزمون‌وخطا می‌تواند جزئیات بیشتری را معلوم کند. مثلاً اینکه این دارو چه اثراتی دارد؟ برای کدام نوع از امراض مفید است؟ مقدار مصرف آن چقدر باید باشد؟ بهترین زمان مصرف چه وقت است؟ مصرف آن برای چه گروه‌هایی توصیه نمی‌شود؟ مصرف آنچه عوارض جانبی‌ای دارد؟

آقای تبریزیان ادعا می‌کند که این داروها را برای هزاران نفر تجویز کرده و نتایج خارق‌العاده‌ای به دست آورده است؛ برای اثبات این ادعا باید نتایج آزمایش‌های خود را به صورت علمی و با رعایت ضوابط علوم تجربی به جامعه علمی و عموم مردم ارائه کند.

خلاصه:

این روایت از نظر سندی بسیار ضعیف است و نسبت به صدور آن از امام کاظم (علیه‌السلام) تردید جدی وجود دارد. جزئیاتی که آقای تبریزیان برای نحوه‌ی فراوری دارو و زمان و مقدار مصرف آن بیان می‌کند، از این روایت قابل‌برداشت نیست.


پی‌نوشت:
1) جریان تبریزیان و طب اسلامی: https://0i.is/N9OI
2 طب الأئمة علیهم‌السلام (ابن بسطام)، ویکی نور؛ https://0i.is/uuvl
3) احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، موسسة النشر الاسلامی، چاپ 6، قم، 1365 ش، صفحه 39
4) عبدالله و حسين بن بسطام،‏ طب الأئمة علیهم‌السلام، دار الشريف الرضی، چاپ 2، قم، 1411 ق، صفحه 50
5) ابن داود حلی، الرجال، دانشگاه تهران، چاپ 1، تهران، 1342 ش، صفحه 199
6) احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، صفحه 110
7) عبدالله مامقانی، تنقيح المقال في علم الرجال، موسسة آل البيت (علیهم‌السلام) لإحياء التراث‏، چاپ 1، قم، 1431 ق، جلد ‏30، صفحه 194؛ علی نمازی شاهرودی، مستدركات علم رجال الحديث‏، ناشر: فرزند مولف، چاپ 1، تهران، 1414 ق، جلد 7، صفحه 363
8) نجاشی، رجال النجاشی، صفحه 328 و 425؛ شیخ طوسی، فهرست الطوسی، مكتبة المحقق الطباطبائی‏، چاپ 1، قم، 1420 ق، صفحه 406؛ شیخ طوسی، رجال الطوسی، مؤسسة النشر الاسلامی‏، چاپ 3، قم، 1373 ش، صفحه 364.
9) درس طب استاد تبریزیان، 94/10/22؛ https://2u.pw/fpASn

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: متن کوتاه
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: شبکه های اجتماعی
  • سطح قالب: سطح ب
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی»
خواندن 19 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: « مقایسه همدلی مغازه داران »
هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.