بایسته‌های عزاداری شایسته

نوشته‌شده توسط

امام حسين (علیه‌السلام) كه قيام كرد فرمود: من می‌روم كه امربه‌معروف كنم. ألا ترون أن الحق لا يُعمل به وأنّ الباطل لا يُنتهى عنه [1] نمی‌بینید كه به‌خوبی ها عمل نمی‌شود؟ نمی‌بینید كه جلوی فسادها گرفته نمی‌شود؟ نمی‌بینید امربه‌معروف و نهي از منكر از بين رفته است؟ من می‌روم خونم را فدا می‌کنم تا به دنيا بفهمانم.» و بَذَل مُهجته «در زيارت امام حسين (علیه‌السلام) داريم که خونشان را دادند تا مردم» عَنْ حَيْرَةِ الضَّلَالَة» تا از گيجي و گمراهي بيرون بيايند. يعني گاهي وقت‌ها خون مردم را بصير می‌کند. جمعيت انبوهی از طرفداران بنی‌صدر به بهشتي جسارت می‌کردند. بهشتی كه قطعه‌قطعه شد، مردم فهميدند بهشتی حق بوده است. منافقين و بنی‌صدر باطل بودند. يعني گاهي وقت‌ها خون به مردم بصيرت می‌دهد. در زيارت امام حسين داريم شما خون داديد اما مردم در عوض بصير شدند. فهميدند حق با چه كسي است. حالا، اولين حرف اين است:

1- اشك و عزاداري همراه باشعور و معرفت.
به‌عبارت‌دیگر شعار همراه باشعور! بعضی‌ها شعار می‌دهند، شعورشان پايين است. بعضی‌ها شعور و معرفتشان بالا است، حماسه‌شان كم است. غيرتشان كم است. شعار و شعور بايد باهم باشد. از كجا اين حرف را می‌زنی؟ قرآن می‌گوید: «الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا» [2] يعني بر اساس معرفت گريه می‌کند. آخر بعضی‌ها همین‌طور الكي عزاداری می‌کنند اما باهدف آشنا نيستند. به‌عبارتی‌دیگر، بگوييم: تعقل و حماسه، بايد باهم باشد. بكوب عزاداري می‌کند تا دو بعد از نصف شب! نماز صبحش قضا می‌شود. آقاجان! خود امام حسين سي تا تير به او زدند. براي دو ركعت نماز ظهر عاشورا، سي تا تير براي دو ركعت نماز! چون امام حسين نمازش دورکعتی بود. چون نماز مسافر شكسته است. دوم محرم آمد، دهم شهيد شد. دو تا ده، هشت روز می‌شود. نماز شكسته را من حساب كردم سی‌وپنج تا كلمه است. چون دو تا سوره‌ی حمد دارد، دو هفت‌تا چهارده‌تا! دو تا هم قل هو الله دارد، دو پنج‌تا ده تا و چهارده‌تا بیست‌وچهار تا. دو تا ركوع، بیست‌وشش تا. چهارتا سجده سي تا. «اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريك له» سی‌ویک، «واشهد ان محمداً عبده و رسوله» سی‌ودو، (صلوات حضار) «اللهم صل علی‌محمد و آل محمد» سی‌وسه، يك سلام بده يا سه تا سلام. سی‌وپنج، سی‌وشش كلمه بيشتر نمی‌شود. امام حسين روز عاشورا براي سی‌وپنج، شش كلمه سي تا تير را به جان خريد. اين چيست؟ يك نماز! حالا ما دائم سينه بزنيم، نماز جمعه نرويم. نماز جماعت نرويم. اين اصل اول! و لذا امام صادق فرمود كه: با گريه گول نخوريد.

2- رعايت حقوق وقف در حسینیه‌ها و مساجد
در عزاداری‌ها گاهی وقت‌ها، در وقف ما گناه می‌کنیم. چكش دست می‌گیریم می‌خواهیم سیاه‌پوش كنيم، بكوب! سؤال: از همه‌ی مراجع بپرسيد آيا ديوار حسينيه و مسجد را می‌شود ميخ كوبيد؟ چرا ديوار را سوراخ‌سوراخ می‌کنید؟ می‌خواهیم سیاه‌پوش كنيم. سیاه‌پوش نكن! طوری سیاه‌پوش كنيد كه با يك نواری، نرده‌ای، سوراخ‌سوراخ نكن. همین‌طور با كفش در حسينيه می‌آید. وقف خيلی دقيق است.
يك كسي وقفی دارد، گفته: درآمد اين را روز تولد امام حسين، سوم شعبان انواع و گران‌ترین میوه‌ها و غذاها را بخريد، به پولدارترين آدم‌ها بدهيد بخورند. در مشهد! از امام سؤال كردند آقا الآن مثلاً تابستان است 28 رقم ميوه در مغازه‌ها است و گران هم هست. بعد هم همه‌ی میوه‌ها گران را بخريم، همه میوه‌ها را بخريم، گران‌هایش را هم بخريد، بدهيد به پولدارترين آدم‌ها بخورند. امام فرمود كه: هر طوری وقف كرده است همان را انجام بدهيد. اين معلوم می‌شود یک‌چیزی در ذهنش بوده دلش می‌خواسته آدم‌هايي هم كه پولدارند سالي یک‌مرتبه با امام حسين نمک‌گیر شوند. چون فقيرها با امام حسين رفيق هستند. اين پولدارها است كه بايد این‌ها را هم یک‌طور با امام حسين قلاب شود. گفتند: آقا اين پول را به مستضعفين بدهيم. فرمود: نه! بدهيد به همان‌که وقف كرده است.

3- دوری از رفتارهای غيراخلاقي در عزاداری‌ها
طبل و بلندگو در اوقات پايانی شب. سلب آسايش از همسايگان، درست نيست. دوري از آلات موسيقی، بالاخره هر چيزی يك ظرفي دارد. شما اگر خواستی چای به مهمانت بدهی در آفتابه نمی‌کنی. آفتابه براي چای مهمان نيست. آن آلات لهو ولعب به كار بردنش در عزاداری، درست نيست. حريم نگه‌دارید. آخر قداست‌ها را نشكنيد.
من يكجايی رفتم در دانشگاه (به نقل از قرائتی)، چند روز پيش. وقتی وارد شدم براي من كف زدند وقتی هم خارج شدم كف زدند. گفتم: كفی كه می‌زدید براي تشكر است. دست شما درد نكند كه از من تشكر كرديد. ولي خانم‌ها و آقايان همه‌ی شما رنگ دکمه‌تان بارنگ لباستان به هم می‌خورد. آخر آخوند با كف تناسب دارد يا با صلوات؟ آخر رنگ دكمه و لباس بايد به هم بخورد. گفتند: راست می‌گویی. صلوات فرستادند. امام حسين با آلات موسيقی نمی‌خورد. بنابراين استفاده از آلات موسيقی برای اشعار، اين هم از منكرات است.
ايام عاشورا جايی سخنرانی می‌کردم، جمعيت زيادی بودند. مسئولين كشوری و لشگری وارد شدند. رئيس هيئت آمد پاي منبر بچه‌ها را بلند كرد. يا الله! بلند شويد! بلند شويد! بچه‌ها را بلند كرد، مسئولين را نشاند و من پای منبر ديدم جاي مسئولين دزدی است. چون اگر كسي نشسته است بلندش كنی، يك بچه‌ی دوساله، اگر او را بلند كنی، رئیس‌جمهور هم جاي او نماز بخواند و هر آیت‌الله عظمايی، نماز آن آیت‌الله و رئیس‌جمهور هم باطل است. كسي كه نشسته نبايد بلندش كرد. من روی منبر گفتم: مسئولين تشريف آورديد، ايام عاشورا است، خوش‌آمدید؛ اما اين رئيس هيئت آمد بچه‌ها را بازور بلند كرد. چون بچه‌ها را بازور بلند كرد جاي شما دزدی است. بلند شويد هركجا، جا بود، بنشينيد. این‌ها یک‌خرده خجالت هم كشيدند. برای من هم سنگين بود بگويم ولی نمی‌دانم. اصلاً عاشورا براي امربه‌معروف است. بالاخره بلند شدند و گفتم: ببخشيد! شرمنده‌ام! هركجا جا هست بنشينيد. اين مسئولين هرکدام پخش شدند و يكجايي نشستند. به بچه‌ها گفتم: بچه‌ها سر جايتان بياييد. بچه‌ها پاي منبر آمدند. یک‌مرتبه ديدم بچه‌ها پای منبر چنين می‌کنند. (با صداي بوسه) (خنده‌ی حضار) يعنی حق ما را گرفتيد. بچه را بايد اين رقمی با اسلام آشنا كرد. امام رضا فرمود: اگر اسلام ناب را به بچه‌ها بدهيم. به بزرگ‌ها بگوييم، همه عاشق می‌شوند. هركس از اسلام بدش آمده است، اسلام را خوب معرفي نکرده‌ایم.

4- بيان معارف دين در جلسات عزاداری
سهم دين در عزاداری چه بود؟ بايد سهم داشته باشد. مردم بايد نماز بلد باشند. سهم نماز، مثلاً حالا ده شب می‌خواهیم روضه بخوانيم، ده شب ده ساعت است. ده ساعت یک‌شب براي نماز باشد. یک‌شب براي خمس و زكات باشد. یک‌شب برای آيين همسرداری باشد. یک‌شب برای تعليم و تربيت بچه‌ها و پدرها و روابط خانوادگی باشد. یک‌شب مربوط به اقتصاد و تجارت و رشوه و نمی‌دانم لقمه‌ی حرام باشد. یک‌شب، اينكه مثلاً ده شب سينه بزنيم، مثلاً وضويش غلط بود، حالا هم وضويش غلط است. لقمه‌اش حرام بود، حالا هم لقمه‌اش حرام است؛ و لذا حديث داريم درود بر كساني كه «أَحْيَا أَمْرَنَا» [3] يعني امر ما را زنده كنند. در جلسات عزاداری بايد دين زنده شود. اين سرمایه‌ها را ما هدر ندهيم. روايت داريم كسي آب دارد، خاك هم دارد، نان ندارد بخورد، «مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ» كسي كه آب دارد، خاك هم دارد، نان ندارد بخورد، «فَأَبْعَدَهُ اللَّه»[4] خيلي، خدا او را از لطف خودش دور كند. چقدر بی‌عرضه است. ما اهل‌بیت داريم، قرآن هم داريم، چه مشكلی بايد داشته باشيم. الآن هم زور امام حسين در دنيا زياد است.

5-رعايت بهداشت
نذر می‌کند گاوش را بياورد در خيابان بكشد يا گوسفندش را، يا شترش را. اصلاً اين نذرها باطل است. در يك كلمه می‌گویم. تكرار می‌کنم. بسم‌الله الرحمن الرحيم. نذري به‌جا است، كه كار مباح باشد. كار معقول باشد. شما اگر نذر كني سرت را به ديوار بزني، بايد بزني؟ كار غلط است. مثلاً نذر كنی سيگار بكشی. اصلاً كار غلط است. خون كردن وسط خيابان، به‌خصوص اگر باران باشد، اين خون جاری می‌شود. شتر رم كند. گاو رم كند. يك عده بترسند. این‌ها همه درست نيست. نذر شما باطل است.

6-دوری از اشعار بی‌محتوا يا غلوآمیز
دعوت از مبلغين و مداحان متعهد. شعر كه می‌خوانید شعرهايی باشد كه كمال ابوالفضل باشد.
خدايا! به آبروي امام حسين كساني كه در طول تاريخ براي امام حسين عزاداري كردند، الساعه همه آن‌ها را ببخش. الساعه همه‌ی آن‌ها را با شخص امام حسين محشور بفرما. يك امنيت كاملي بر عراق حاكم كن كه همه‌ی علاقه‌مندان به‌راحتی بامعرفت زيارت اهل‌بیت را نصيب كن. عزادارهای ما را چنان دور از منكر قرار بده و چنان خالص قرار بده كه حضرت مهدی در حق ما عزاداران دعا كند. نسل ما را از ياران امام زمان و امام حسين قرار بده. كسانی كه به گردن ما حق‌دارند، ما را با قرآن و اهل‌بیت آشنا كردند جزای خيرشان بده.


پی‌نوشت‌ها:
[1]. التحف العقول، ص 245
[2]. مائده،83
[3]. الكافي/ج 2/ص 175
[4]. وسائل الشيعة/ج 17/ص 40
[5]. برگرفته از سخنرانی استاد قرائتی

منتشر شده در محرم

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

  1. ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید