مرسلون

آتش به اختیار

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
آتش به اختیار آتش به اختیار

اصولاً ایستادگی و مقاومت در برابر ظلم  و دفاع از حق، نوعی آتش به اختیار است؛ یکی از نمونه‌های بارز و مثال‌زدنی در صدر اسلام، ابوذر غفاری است که برخوردهای او با خلیفه وقت و همچنین معاویه که نماد ظلم و بیدادگری بود مصداق آتش به اختیار است که در تاریخ معروف است.
مباحثات ابن عباس با معاویه درباره تفسیر قرآن و بیان فضایل امیر مؤمنان در تفسیر آیات از دیگر نمونه‌ها دراین‌باره است. اگر شواهد تاریخی در این رابطه بررسی شود نمونه‌های فراوان با رویکردهای مختلف وجود دارد. یکی از نمونه‌های بارز  آتش به اختیار می‌تواند قیام مختار  باشد که به جهت خونخواهی امام حسین(علیه‌السلام) صورت گرفت که کلیت آن به‌نوعی مورد تأیید امام سجاد و امام باقر(علیهما‌السلام) قرار گرفت.
در دوران ائمه اطهار(علیهم‌السلام) موارد فراوانی ازاین‌دست  وجود دارد که اصحاب ایشان در موقعیتی قرار گرفتند و به مناظره و بحث کردن با مخالفین تشیع پرداختند و جانانه از مکتب امامت دفاع کردند که از مصادیق بارز آتش به اختیار است؛ یعنی کار فرهنگی تمیز و خودجوش، همان‌طور که رهبر انقلاب در تبیین آتش به اختیار فرمودند. یکی از صحابه باعظمت ائمه علیهم‌السلام «هشام بن حکم»  است که در مناظرات مختلفی از حریم امامت دفاع کرده و خشنودی ولی‌عصرش، امام صادق علیه‌السلام را باعث شده است. یکی از مناظرات معروف هشام، مناظره با «عمرو بن عبید»، عالم معتزلی پیرامون امامت است که در غیاب امام صادق علیه‌السلام صورت گرفته و بعداً مورد تأیید حضرت واقع‌شده است. در جلسه‌ای امام به هشام امر می‌کند تا قضیه را تعریف کند. هشام نقل می‌کند که به مسجد «عمرو بن عبید» رفته وعده‌ای در آنجا او را احاطه کرده‌ بودند و از او سؤالاتی می‌پرسیدند. هشام هم از او درخواست می‌کند که سؤالاتی را بپرسد. هشام می‌پرسد که شما چشم داری؟! عبید از این سؤال متعجب می‌شود. هشام در جواب او می‌گوید که سؤال‌هایم این‌گونه است. عبید می‌گوید بپرس، اگرچه احمقانه است! هشام ادامه داد و پرسید  که شما چشم دارید؟ گفت  بله. پرسید که با آنچه می‌کنی؟ گفت رنگ‌ها و اشخاص را می‌بینم. پرسید: بینی داری؟ گفت: بله. گفت: با آنچه می‌کنی؟ گفت: با آن بو می‌کنم. هشام سپس از گوش و قلب می‌پرسد و او  هم جواب می‌دهد. هشام پرسید: در این  اعضاء، بی‌نیازی از قلب نیست؟ گفت نه. هشام پرسید: چگونه بی‌نیازی نیست، درحالی‌که این اعضاء سالم هستند؟ عمرو بن عبید گفت: وقتی اعضای بدن شک کنند در چیزی که بوییده، دیده، یا شنیده به قلب رجوع می‌کنند تا به‌یقین برسند. هشام پرسید  پس خداوند  قلب را برای رفع تحیر اعضاء گذاشته است؟ او هم تأیید کرد. هشام به او  گفت خداى تبارک‌وتعالی اعضاء تو را بدون امامى كه صحيح را تشخيص دهد و ترديد را به‌یقین برساند رها نکرده؛ این‌همه مخلوق را در سرگردانى و ترديد و اختلاف رها کند و براى ايشان امامى كه در ترديد و سرگردانى خود به او رجوع كنند قرار نداده باشد؟! درصورتی‌که‏ براى اعضاء تو امامى قرار داده كه حيرت و ترديدت را به او ارجاع دهى! امام(علیه‌السلام) لبخندی زد و فرمود چه کسی این مطالب را به تو آموخته است؟ هشام گفت آنچه از شما شنیده بودم پیاده کردم. حضرت فرمود به خدا سوگند این مطالب در صحف ابراهیم و موسی هست. [1] این مناظره حرکتی خودجوش و فرهنگی بود که رضایت حجت خدا را به همراه داشت.

آتش به اختیار در عصر حاضر:
آتش به اختیار می‌تواند مفهوم گسترده‌ای داشته باشد و اگر بخواهیم در زمان حاضر  مصادیقی از آن را ذکر کنیم به موارد متنوعی می‌توان اشاره کرد. هرگونه تولید آثار فرهنگی, شامل فیلم، کتاب و ... که منطبق با آموزه‌های دینی باشد و تعالی فرهنگی و اخلاقی به همراه داشته باشد از مصادیق بارز آتش به اختیار است. یکی از مواردی که نماد آتش به اختیار است، برگزاری  هیئات مذهبی به‌خصوص در ایام محرم و عزاداری سالار شهیدان است که اگر اصولی و به‌دوراز خرافات و تحریف باشد، دقیقاً مصداق کار فرهنگی خودجوش و تمیز است و تعظیم شعائر به شمار می‌رود. یکی دیگر از نمونه‌های آتش به اختیار که در این چندساله اخیر پررنگ شده،  پذیرایی خالصانه مردم عراق از زوار اربعین است که رونق خاصی به این زیارت باعظمت داده است. طبیعتاً اگر این استقبال از طرف آن‌ها نبود این راهپیمایی بزرگ صورت نمی‌گرفت؛ برای اینکه بخش زیادی از زائرین، افراد زیر متوسط هستند که توان مالی کافی برای زیارت ندارند و این پذیرایی مردم عراق زمینه خوبی برای زیارت این اقشار شده و شکوه خاصی به این زیارت داده که  راهپیمایی میلیونی را ایجاد کرده است. مورد دیگر کمپین‌های حمایت از محرومین، بیماران صعب‌العلاج و امثال آن است که فعالیت مهم فرهنگی به شمار می‌آید و باعث دستگیری بخشی از افراد جامعه می‌شود که طبیعتاً رضایت ولیَ خدا را به دنبال خواهد داشت؛ چراکه با آموزه‌های دینی مثل انفاق، ایثار و مواردی ازاین‌دست همخوانی دارد.


پی‌نوشت:
 1)کافی، ج1، باب اضطرار الی الحجه.

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: مقاله اینترنتی
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: سایت
  • سطح قالب: سطح ب
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی», مناسب جهت«پاسخ به شبهات»
خواندن 378 دفعه
هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.