مرسلون

منبع احکام اسلام و قرآن

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
منبع احکام اسلام و قرآن منبع احکام اسلام و قرآن

امروزه یکی از بهانه‌ها در عمل نکردن به برخی واجبات که از سوی بعضی افراد برای شانه خالی کردن مطرح می‌شود این است که در کجای قرآن فلان مطلب آمده است؟ مثلاً در بحث خمس، نماز مسافر، حجاب و دیگر مسائل؛ به‌بیان‌دیگر؛ آیا اگر مانتوانیم چیزی را از قرآن استخراج و اثبات کنیم به این معنا است که آن مسئله جزئی از دین نیست و الا باید در قرآن پیدا می‌کردیم؟ مثلاً اگر نتوانیم واجب بودن کاری یا حرام بودن عملی را از قرآن استفاده کنیم به این معنا است که اسلام آن کار را واجب ندانسته و یا آن عمل را حرام نمی‌داند؟!

 

در جواب باید به چند نکته مهم و اساسی توجه کرد:

1) قرآن کتاب هدایت است و آنچه درزمینه‌ی هدایت انسان‌ها تا قیامت لازم و ضروری است در این کتاب آمده لذا قرآن می‌فرماید: وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمینَ (1): و این کتاب را که روشنگر هر چیزى است و براى مسلمانان رهنمود و رحمت و بشارتگرى است، بر تو نازل کردیم.
قرآن کتاب هدایت است نه کتاب علمی یا تاریخی یا داستان و اگر از تاریخ یا داستان گذشتگان یا مطالب علمی سخن می‌گوید همه در راستای غرض هدایتی قرآن است و به خاطر حصول به این غرض مهم هر جا که مناسب باشد از تاریخ یا مطالب علمی یا داستان و ... استفاده می‌کند.

 

2) روشنگر بودن قرآن در هر چیز، شرطی هم دارد یعنی این روشنگری برای هر کس نیست بلکه قرآن می‌فرماید: وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ (2): و ذکر را به‌سوی تو فرود آوردیم تا براى مردم آنچه را به‌سوی ایشان نازل‌شده است توضیح دهى (روشن نمایی) و امید که آنان بیندیشند؛ یعنی تبیین قرآن و تحقق «تبیانا لکل شیء» (3) و این‌که قرآن همه‌چیز را روشنگری کند از شئون و وظایف پیامبر اعظم صلی‌الله علیه وآله وسلم است چراکه طبق آیه فوق (4) «ذکر» بر پیامبر اعظم صلی‌الله علیه و آله نازل‌شده و تنها کسی می‌تواند قرآن را تبیین کند و با آن به بیان و روشنگری بپردازد که به «ذکر» دسترسی داشته باشد.

3)«ذکری» که برای تبیین قرآن و روشنگری توسط قرآن لازم است در اختیار هرکسی نیست زیرا که می‌فرماید: إِنَّهُ لَقُرْءَانٌ کَرِیمٌ ـ فىِ کِتَابٍ مَّکْنُونٍ ـ لَّا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ (5): این قطعاً قرآنى است ارجمند، در کتابى نهفته که جز پاک‏شدگان بر آن دست نزنند؛ و «ذکر» از «کتاب مکنون» نازل‌شده و شرط دسترسی به «کتاب مکنون» وجود طهارت از هر ناپاکی است پس شرط دسترسی به «ذکر» داشتن «طهارت» است.

نتیجه:

1) قرآن روشنگر هر چیز است اما تحقق روشنگری قرآن برای هر چیز، درگرو دسترسی داشتن به «ذکر» است.

2) کسی که طهارت ندارد به «کتاب مکنون» و تبع آن به «ذکر» دسترسی ندارد.

3) واسطه بین ما و قرآن برای رسیدن به تبیین آن، پیامبر اعظم صلی‌الله علیه وآله وسلم است اما طبق استدلال فوق گروه دیگری که قرآن ایشان را اهل‌بیت پیامبر علیهم‌السلام معرفی می‌کند دارای طهارت لازم برای انجام این وظیفه مهم هستند: إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً (6): خدا فقط مى‏خواهد آلودگى را از شما خاندان [پیامبر] بزداید و شمارا پاک و پاکیزه گرداند؛ اهل‌بیتی که خدا به طهارت آن‌ها شهادت می‌دهد همان کسانی هستند که تبیین قرآن، جزء شئون و وظایف آنان است و برای همین در ردیف اطاعت از خدا و رسول خدا صلی‌الله علیه و آله وسلم، اطاعت از ایشان واجب شده است: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم (7): اى کسانى که ایمان آورده‏اید، خدا را اطاعت کنید و پیامبر و اولیاى امر خود را [نیز] اطاعت کنید؛ پس ما برای رسیدن به جزئیات طبق بیان قرآن علاوه بر قرآن، به پیامبر صلی‌الله علیه وآله وسلم و تبیین او و کسانی که اطاعت آن‌ها در طول اطاعت خدا و رسول است یعنی اهل‌بیت علیهم‌السلام نیازمندیم؛ برای همین در حدیث شریف «ثقلین» که شیعه و سنی در صحت آن متفق القول هستند، «قرآن و عترت» در کنار هم تا قیامت نشانگر راه نجات هستند؛ إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ‏ کِتَابَ‏ اللَّهِ‏ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِی اهل‌بیتی وَ إِنَّ اللَّطِیفَ الْخَبِیرَ أَخْبَرَنِی أَنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّى یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ فَانْظُرُوا مَاذَا تَخْلُفُونِّی فِیهِمَا.

بنابراین کلیت دین برای ما فقط از قرآن قابل‌استخراج و استفاده نیست بلکه علاوه بر قرآن به پیامبر و امامان معصوم علیهم‌السلام نیازمندیم؛ برای همین اگر مسئله‌ای مثل خمس در قرآن مطرح‌شده (8)، باید برای روشن شدن جزئیات آن به پیامبر و اهل‌بیت او علیهم‌السلام رجوع کنیم که ایشان جزئیات را از قرآن استخراج و در اختیار ما قرار می‌دهند و چون در زمان غیبت امام زمان علیه‌السلام به وجود مقدس امام معصوم علیه‌السلام دسترسی نداریم باید در کنار قرآن برای دریافت کلیت دین و جزئیات به سنت پیامبر و معصومین علیهم‌السلام که همان روایات معتبر است رجوع کنیم و کار مفسر واقعی قرآن و فقیه و مرجع تقلید بعد از کسب مقدمات علمی لازم و اشراف به قرآن و سنت، همین استنباط و استخراج سخن دین از این دو منبع مهم است؛ هرچند از لابه‌لای مطالب فوق به‌خوبی روشن شد ولی تذکر این نکته لازم است که فهمیدن ظاهر قرآن در حد کلیات برای همه ممکن است ولی کافی نیست و مقصود ما از «تبیین«همان بیان جزئیات دین مثل تعداد رکعات نماز، جزئیات خمس و زکات، جزئیات نماز مسافر و حجاب و ... است.


پی‌نوشت:
1). نحل، آِیه 89
2). نحل، آیه 44
3) نحل، آِیه 89
4) نحل، آِیه 44
5) واقعه، آیه 77،79
6) احزاب، آیه 33
7) نساء، آیه 59
8) انفال، آیه 41

 

اطلاعات تکميلي

  • قالب تولید: مقاله اینترنتی
  • مخاطب: عمومی
  • قالب های محتوا: تولیدی
  • محیط انتشار: وبلاگ
  • سطح قالب: سطح الف
  • قالب انتشار: مناسب جهت انتشار در «شبکه های اجتماعی», مناسب جهت«پاسخ به شبهات»
خواندن 344 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: « خلاصه‌ی دین بررسی مفهوم سیاست »
هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان ثبت نام یا ورود به حساب کاربری خود.
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید
استفاده از مطالب این سایت در راستای ترویج دین مبین اسلام بلامانع می باشد.